Geschreven door Skander B. · erfbelasting-calculator.be · Officiële bronnen: Vlaamse Codex, Waals wetboek · Bijgewerkt: april 2026
⚠️ Belangrijke disclaimer: Deze pagina bevat algemene informatie over de werking van de schenkbelasting in België. Ze vormt in geen geval juridisch, fiscaal of financieel advies. De fiscale regels zijn complex en afhankelijk van uw persoonlijke situatie. Raadpleeg altijd een notaris of een gekwalificeerd fiscaal adviseur voordat u een beslissing neemt.
De schenkbelasting in België: algemene werking
In België is de schenkbelasting een gewestelijke bevoegdheid. Dat betekent dat de tarieven en regels variëren naargelang het gewest waar de schenker zijn fiscale woonplaats heeft. Het bevoegde gewest is het gewest waar de schenker het langst zijn fiscale woonplaats heeft gehad in de vijf jaar voorafgaand aan de schenking.
Er zijn twee grote categorieën van schenkingen, elk met een eigen fiscaal regime: schenkingen van roerende goederen (geld, effecten, juwelen, kunstwerken) en schenkingen van onroerende goederen (huizen, appartementen, gronden).
Aanrader
De laatste wil: jouw wegwijzer naar een zorgeloze erfenis
Een helder en praktisch stappenplan om uw nalatenschap fiscaal slim te plannen en de zware Belgische erfbelasting legaal te beperken. Met concrete voorbeelden, tips en uitleg van de wetgeving. Door Michel Maus, Ayfer Aydogan en Hilde Vanthuyne.
Bekijk op Amazon →Amazon affiliatelink - commissie zonder meerkost voor u
Types van schenkingen
Notariële schenking (geregistreerd)
Elke schenking van onroerende goederen moet verplicht via een notaris verlopen. Voor roerende goederen is registratie optioneel maar mogelijk. Bij registratie is de schenkbelasting onmiddellijk verschuldigd.
Handgift
Een handgift is de fysieke overhandiging van een roerend goed (bijvoorbeeld juwelen of contant geld) van de schenker aan de begunstigde. Er is geen notariële akte vereist en er is geen schenkbelasting verschuldigd op het moment van de gift zelf.
Bankgift
Een bankgift is een overschrijving van geld van de rekening van de schenker naar die van de begunstigde. Net als bij de handgift is er geen notariële akte vereist en is er geen schenkbelasting verschuldigd op het moment van de overschrijving.
Verdachte periode: Bij een handgift of bankgift die niet geregistreerd is, geldt: als de schenker overlijdt binnen de 5 jaar na de schenking (in de drie gewesten sinds 2026), wordt het geschonken bedrag toegevoegd aan de belastbare grondslag van de nalatenschap. Er is dan erfbelasting verschuldigd op dat bedrag - doorgaans tegen hogere tarieven.
Tarieven schenkbelasting op roerende goederen
Voor geregistreerde schenkingen van roerende goederen geldt een forfaitair tarief op het totale bedrag. De tarieven variëren per gewest en verwantschap:
| Verwantschap | Vlaanderen | Brussel | Wallonië |
|---|---|---|---|
| Rechte lijn & partner | 3% | 3% | 3,3% |
| Broers & zussen | 7% | 7% | 5,5% |
| Andere personen | 7% | 7% | 7,7% |
Bron : Wetboek der successierechten (Brussel/Wallonië) / Vlaamse Codex Fiscaliteit (Vlaanderen). Tarieven van toepassing per 1 januari 2026.
Lijken deze tarieven hoog?
Drie concrete pistes om uw nalatenschap te beschermen.
📚 Begrijpen
Maak je erfgenamen gelukkig!
Alles over successieplanning voor Belgische families: schenking, vruchtgebruik, testament.
Bekijk op Amazon →🛡️ Beschermen
Levensverzekering
Tot 80.000 euro overdraagbaar buiten de nalatenschap. Offerte in 2 min, zonder medisch onderzoek.
Offerte aanvragen →📋 Voorbereiden
Notarispakket 2026
Checklist, vermogensinventaris, wettelijke termijnen. 5 afdrukbare PDF's.
Bron: Vlaanderen.be · FOD Financiën · Bijgewerkt: april 2026
Tarieven schenkbelasting op onroerende goederen
Voor schenkingen van onroerende goederen gelden progressieve tarieven die per gewest verschillen. De onderstaande tabellen geven de officiële tarieven voor 2026 per gewest.
Vlaanderen - Rechte lijn & partner
| Schijf | Tarief |
|---|---|
| 0 – € 150.000 | 3% |
| € 150.000 – € 250.000 | 9% |
| Meer dan € 250.000 | 27% |
Bron : Wetboek der successierechten (Brussel/Wallonië) / Vlaamse Codex Fiscaliteit (Vlaanderen). Tarieven van toepassing per 1 januari 2026.
Vlaanderen - Broers/zussen & andere personen
| Schijf | Tarief |
|---|---|
| 0 – € 150.000 | 10% |
| € 150.000 – € 250.000 | 20% |
| Meer dan € 250.000 | 40% |
Bron : Wetboek der successierechten (Brussel/Wallonië) / Vlaamse Codex Fiscaliteit (Vlaanderen). Tarieven van toepassing per 1 januari 2026.
Brussel - Rechte lijn & partner
| Schijf | Tarief |
|---|---|
| 0 – € 150.000 | 3% |
| € 150.000 – € 250.000 | 9% |
| € 250.000 – € 500.000 | 18% |
| Meer dan € 500.000 | 27% |
Bron : Wetboek der successierechten (Brussel/Wallonië) / Vlaamse Codex Fiscaliteit (Vlaanderen). Tarieven van toepassing per 1 januari 2026.
Brussel - Andere personen
| Schijf | Tarief |
|---|---|
| 0 – € 150.000 | 10% |
| € 150.000 – € 250.000 | 20% |
| Meer dan € 250.000 | 40% |
Bron : Wetboek der successierechten (Brussel/Wallonië) / Vlaamse Codex Fiscaliteit (Vlaanderen). Tarieven van toepassing per 1 januari 2026.
Wallonië - Rechte lijn & partner
| Schijf | Tarief |
|---|---|
| 0 – € 25.000 | 3% |
| € 25.000 – € 50.000 | 4% |
| € 50.000 – € 100.000 | 5% |
| € 100.000 – € 150.000 | 7% |
| € 150.000 – € 200.000 | 10% |
| Meer dan € 200.000 | 14% |
Bron : Wetboek der successierechten (Brussel/Wallonië) / Vlaamse Codex Fiscaliteit (Vlaanderen). Tarieven van toepassing per 1 januari 2026.
Wallonië - Broers & zussen
| Schijf | Tarief |
|---|---|
| 0 – € 25.000 | 5% |
| € 25.000 – € 75.000 | 10% |
| € 75.000 – € 175.000 | 20% |
| Meer dan € 175.000 | 30% |
Bron : Wetboek der successierechten (Brussel/Wallonië) / Vlaamse Codex Fiscaliteit (Vlaanderen). Tarieven van toepassing per 1 januari 2026.
Wallonië - Andere personen
| Schijf | Tarief |
|---|---|
| 0 – € 25.000 | 10% |
| € 25.000 – € 75.000 | 15% |
| Meer dan € 75.000 | 20% |
Bron : Wetboek der successierechten (Brussel/Wallonië) / Vlaamse Codex Fiscaliteit (Vlaanderen). Tarieven van toepassing per 1 januari 2026.
Bron: Wetboek der Registratie-, Hypotheek- en Griffierechten · Vlaamse Codex Fiscaliteit, art. 2.8.4.1.2 · Code wallon des droits de succession · Bijgewerkt: april 2026
Het progressievoorbehoud
Voor schenkingen van onroerende goederen voorziet de Belgische wetgeving een mechanisme dat het ‘progressievoorbehoud’ wordt genoemd. Wanneer een persoon meerdere schenkingen van onroerende goederen doet aan dezelfde begunstigde binnen een termijn van 3 jaar, worden de bedragen van de voorgaande schenkingen opgeteld bij de belastbare grondslag van de nieuwe schenking om de toepasselijke schijf te bepalen. Dit kan leiden tot een hoger tarief op de nieuwe schenking.
Dit mechanisme is ook van toepassing bij overlijden binnen de 3 jaar na een schenking van onroerende goederen: de waarde van de schenking wordt dan in rekening gebracht bij de bepaling van het toepasselijke tarief op de onroerende goederen van de nalatenschap.
Opgelet: Het progressievoorbehoud is uitsluitend van toepassing op schenkingen van onroerende goederen. Schenkingen van roerende goederen (forfaitair tarief) vallen buiten dit mechanisme.
Schenking van een familiale onderneming
In België bestaan er specifieke fiscale regelingen voor de schenking van familiale ondernemingen en familiale vennootschappen. In Vlaanderen kan de schenking van een familiale onderneming onder bepaalde voorwaarden vrijgesteld zijn van schenkbelasting (0%) of onderworpen zijn aan een verlaagd tarief van 3% of 7%.
De toegangsvoorwaarden tot deze regeling werden in 2026 gewijzigd, met name wat betreft onroerende goederen voor residentieel gebruik die door de vennootschap worden aangehouden. Deze regels zijn complex en vereisen professionele begeleiding.
Concrete voorbeelden: schenkbelasting berekend
Onderstaande voorbeelden illustreren hoe de schenkbelasting in de praktijk wordt berekend. Alle bedragen zijn indicatief op basis van de officiële tarieven 2026.
Voorbeeld 1: Ouders schenken woning van €220.000 aan kind (Vlaanderen)
Schenking onroerend goed, rechte lijn, Vlaanderen:
| Schijf | Bedrag | Tarief | Belasting |
|---|---|---|---|
| 0 - €150.000 | €150.000 | 3% | €4.500 |
| €150.000 - €220.000 | €70.000 | 9% | €6.300 |
| Totaal | €220.000 | 4,91% | €10.800 |
Ter vergelijking: dezelfde €220.000 via erfbelasting in Vlaanderen (rechte lijn) zou €19.800 kosten. De schenking bespaart hier €9.000.
Voorbeeld 2: Bankgift van €100.000 aan kind (Vlaanderen)
Schenking roerend goed via bankgift, rechte lijn, Vlaanderen. Twee scenario's:
| Scenario | Belasting | Risico |
|---|---|---|
| Niet geregistreerd (forfaitair, geen belasting op moment van schenking) | €0 bij schenking | Als schenker overlijdt binnen 5 jaar: erfbelasting op €100.000 (3% tot 27%) |
| Geregistreerd bij notaris (3% forfaitair) | €3.000 | Geen risico. Verdachte periode niet van toepassing. |
Bij een geregistreerde bankgift betaalt u €3.000 nu, maar elimineert u het risico op erfbelasting tot €27.000 bij overlijden binnen 5 jaar. De registratie is bijna altijd financieel voordelig als de schenker ouder is of gezondheidsrisico's heeft.
Voorbeeld 3: Schenking van €80.000 aan vriend (Brussel)
Schenking roerend goed, andere personen (niet-familie), Brussel:
| Categorie | Tarief | Bedrag | Belasting |
|---|---|---|---|
| Andere personen - roerend (Brussel) | 7% forfaitair | €80.000 | €5.600 |
Dezelfde €80.000 via erfenis aan een vriend zou in Brussel kosten: 40% op €50.000 + 55% op €30.000 = €36.500. De schenking bij leven bespaart hier €30.900, meer dan 84%.
Bereken uw eigen situatie met de gratis simulator
Schenkbelasting berekenen voor mijn situatie →Verschil tussen schenkbelasting en erfbelasting
Schenkbelasting en erfbelasting zijn twee afzonderlijke belastingen, hoewel beide betrekking hebben op de overdracht van vermogen. De voornaamste feitelijke verschillen zijn:
| Aspect | Schenking | Erfenis |
|---|---|---|
| Tijdstip | Bij leven van de schenker | Bij overlijden |
| Roerende goederen | Forfaitair tarief (3% tot 7,7%) | Progressief tarief (3% tot 80%) |
| Onroerende goederen | Progressief tarief (3% tot 40%) | Progressief tarief (3% tot 80%) |
| Notariële verplichting | Onroerend: ja. Roerend: optioneel | Aangifte nalatenschap verplicht |
| Bevoegd gewest | Fiscale woonplaats schenker (5 jaar) | Laatste woonplaats overledene |
Bron : Wetboek der successierechten (Brussel/Wallonië) / Vlaamse Codex Fiscaliteit (Vlaanderen). Tarieven van toepassing per 1 januari 2026.
Gebruik onze calculator om de schenk- en erfbelasting te simuleren
Schenkbelasting berekenen → · Erfbelasting berekenen →
Aanbevolen lectuur
Schenken of nalaten? De juiste strategie begint bij kennis
Maak je €rfgenamen gelukkig! behandelt de schenkbelasting, verdachte periodes en optimalisatietechnieken. Geschreven voor Belgische lezers.
Bekijk op Amazon →Erfbelasting per gewest vergelijken
Aangifte schenkbelasting: procedure en termijnen
De registratie van een schenking hangt af van het type schenking. Notariële schenkingen (verplicht voor onroerende goederen) worden automatisch geregistreerd door de notaris. Bij een handgift of bancaire schenking (roerende goederen) is registratie niet verplicht, maar kan vrijwillig gebeuren. Wie een schenking niet registreert, loopt het risico dat het geschonken bedrag bij de nalatenschap wordt gevoegd als de schenker binnen de verdachte periode van 5 jaar overlijdt. In dat geval zijn erfbelastingtarieven verschuldigd, die doorgaans hoger liggen dan de schenkbelasting.
Waar aangifte doen per gewest?
- Vlaanderen: Vlaamse Belastingdienst (Vlabel) - online via MyMinfin of via uw notaris
- Brussel: FOD Financiën - Bureau Rechtszekerheid
- Wallonië: Service public de Wallonie Fiscalité
Vereiste documenten
Bij een notariële schenking van onroerende goederen zijn de volgende documenten vereist: de notariële akte, een geldig identiteitsbewijs van alle partijen, en een schatting van de waarde van het geschonken goed. Voor roerende schenkingen die vrijwillig worden geregistreerd, volstaat doorgaans een bewijsdocument van de schenking (bijvoorbeeld een overschrijvingsbewijs of een aangetekende brief).
Termijnen
Voor notariële schenkingen van onroerende goederen moet de registratie plaatsvinden binnen 15 dagen na het verlijden van de akte. Bij vrijwillige registratie van roerende schenkingen (handgift, bankgift) is er geen wettelijke termijn, maar het is aan te raden om dit zo snel mogelijk te doen om rechtszekerheid te creëren.
Gevolgen bij niet-registratie
Laattijdige registratie van een notariële akte kan leiden tot nalatigheidsintresten. Bij niet-geregistreerde handgiften of bankgiften geldt de verdachte periode: als de schenker overlijdt binnen 5 jaar na de schenking, wordt het geschonken bedrag toegevoegd aan de belastbare nalatenschap en zijn erfbelastingtarieven van toepassing. Registratie van een roerende schenking (tegen het lagere forfaitaire tarief) kan dit risico uitsluiten.
Tip: Overweeg steeds de voor- en nadelen van registratie in uw specifieke situatie. Een notaris kan u informeren over de fiscale gevolgen van beide opties. Raadpleeg een notaris voor persoonlijk advies.
Schenkbelasting in Vlaanderen: specifieke regels 2026
Vlaanderen beheert de schenkbelasting via de Vlaamse Codex Fiscaliteit (VCF) en de Vlaamse Belastingdienst (VLABEL), niet de federale FOD Financiën. Dit heeft praktische gevolgen voor de aangifte, bezwaar en specifieke vrijstellingen die alleen in Vlaanderen bestaan.
Bevoegde dienst: VLABEL
In Vlaanderen verlopen alle schenkingsregistraties via VLABEL - online via MyMinfin.be of via uw notaris. Bij een geschil of bezwaar wendt u zich tot VLABEL (niet het federale Bureau Rechtszekerheid, dat bevoegd is voor Brussel en Wallonië). Registratie moet plaatsvinden binnen 15 dagen na het verlijden van een notariële akte.
Progressievoorbehoud onroerend goed (VCF art. 2.8.4.1.2)
In Vlaanderen worden opeenvolgende schenkingen van onroerende goederen tussen dezelfde partijen binnen 3 jaar samengeteld om de toepasselijke schijf te bepalen. Dit kan leiden tot hogere tarieven op een volgende schenking.
| Schenking | Bedrag | Cumulatief bedrag | Schenkbelasting (rechte lijn) |
|---|---|---|---|
| Eerste schenking (vandaag) | € 120.000 | € 120.000 | 3% × €120.000 = € 3.600 |
| Tweede schenking (2 jaar later) | € 100.000 | € 220.000 | 3% × €30.000 + 9% × €70.000 = € 7.200 |
Bron : Wetboek der successierechten (Brussel/Wallonië) / Vlaamse Codex Fiscaliteit (Vlaanderen). Tarieven van toepassing per 1 januari 2026.
Zonder progressievoorbehoud zou de tweede schenking 3% × €100.000 = €3.000 bedragen. Door de cumulering kost ze €7.200. Indicatief voorbeeld.
Vrijstelling familiale onderneming (VCF art. 2.8.6.0.1)
Vlaanderen kent een bijzondere regeling voor de schenking van familiale ondernemingen en familiale vennootschappen:
- Vrijstelling (0%): voor actieve familiale vennootschappen waarbij de schenker (of familie) minstens 50% van de aandelen houdt.
- Verlaagd tarief (3%): voor familiale vennootschappen die niet volledig zijn vrijgesteld.
- Gewijzigd in 2026: vastgoed voor residentieel gebruik dat door de vennootschap wordt aangehouden, is uitgesloten van de vrijstelling.
Opmerking: De familiale ondernemingsregeling stelt strenge voorwaarden aan participatie, activiteit en continuïteit na de schenking. Raadpleeg een notaris of fiscaal adviseur voor uw specifieke situatie. Deze informatie is uitsluitend indicatief.
Ontdek andere gidsen
Blijf op de hoogte van belastingwijzigingen
Gratis updates wanneer de tarieven of de wet wijzigen. Geen spam.
Veelgestelde vragen over schenkbelasting
Een handgift (of bankgift) is een schenking van roerende goederen zonder notariële akte. Er is geen schenkbelasting verschuldigd op het moment van de schenking zelf. Een notariële schenking is verplicht voor onroerende goederen en optioneel voor roerende goederen: bij registratie is onmiddellijk schenkbelasting verschuldigd.
De verdachte periode bedraagt 5 jaar in de drie gewesten sinds 2026. Als de schenker overlijdt binnen deze termijn na een niet-geregistreerde schenking, wordt het bedrag toegevoegd aan de nalatenschap en is erfbelasting verschuldigd. Voor geregistreerde (notariële) schenkingen geldt deze regel niet.
Voor schenkingen van onroerende goederen tussen dezelfde partijen binnen 3 jaar worden de bedragen samengeteld om de toepasselijke schijf te bepalen. Dit kan leiden tot hogere tarieven. Deze regel geldt niet voor roerende schenkingen (forfaitair tarief).
Voor roerende goederen geldt een forfaitair tarief: 3% in rechte lijn in Vlaanderen en Brussel, 3,3% in Wallonië. Voor onroerende goederen gelden progressieve schijven van 3% tot 27% in rechte lijn, en van 10% tot 40% voor andere personen.
Nee, de tarieven verschillen per gewest. Voor roerende schenkingen past Wallonië afwijkende tarieven toe (3,3%, 5,5%, 7,7%) ten opzichte van Vlaanderen en Brussel (3% en 7%). Voor onroerende schenkingen gelden eveneens regioverschillen: Vlaanderen en Brussel hebben een vergelijkbare structuur, maar Brussel voegt een extra schijf toe boven €250.000. Wallonië heeft een volledig andere structuur met fijnere schijven vanaf €0.
De schenkbelasting wordt bepaald door het gewest waar de schenker de langste tijd zijn fiscale woonplaats had in de 5 jaar voorafgaand aan de schenking. Als de schenker in het buitenland woont, kunnen specifieke regels van toepassing zijn - raadpleeg een notaris.
- Vlaanderen.be - Schenkbelasting: tarief, berekening en vrijstellingen
- Notaris.be - Tarieven voor onroerende schenkingen
- FOD Financiën - Schenkingen
- Vlaamse Codex Fiscaliteit (VCF), art. 2.8.4.1.1 (roerend) en art. 2.8.4.1.2 (onroerend)
- Wetboek der Registratie-, Hypotheek- en Griffierechten, art. 131 e.v. (Brussel & Wallonië)
- Bijgewerkt: april 2026
⚠️ Herinnering: Deze gids is strikt informatief en educatief. Ze beschrijft de werking van het Belgische fiscale systeem inzake schenkingen. Geen enkele informatie op deze pagina vormt juridisch, fiscaal of financieel advies. Elke situatie is uniek. Raadpleeg een notaris of een gekwalificeerd fiscaal adviseur voor elk schenkingsproject.