⚠️ Belangrijke disclaimer: Deze pagina bevat algemene informatie over de werking van de schenkbelasting in België. Ze vormt in geen geval juridisch, fiscaal of financieel advies. De fiscale regels zijn complex en afhankelijk van uw persoonlijke situatie. Raadpleeg altijd een notaris of een gekwalificeerd fiscaal adviseur voordat u een beslissing neemt.
De schenkbelasting in België: algemene werking
In België is de schenkbelasting een gewestelijke bevoegdheid. Dat betekent dat de tarieven en regels variëren naargelang het gewest waar de schenker zijn fiscale woonplaats heeft. Het bevoegde gewest is het gewest waar de schenker het langst zijn fiscale woonplaats heeft gehad in de vijf jaar voorafgaand aan de schenking.
Er zijn twee grote categorieën van schenkingen, elk met een eigen fiscaal regime: schenkingen van roerende goederen (geld, effecten, juwelen, kunstwerken) en schenkingen van onroerende goederen (huizen, appartementen, gronden).
Types van schenkingen
Notariële schenking (geregistreerd)
Elke schenking van onroerende goederen moet verplicht via een notaris verlopen. Voor roerende goederen is registratie optioneel maar mogelijk. Bij registratie is de schenkbelasting onmiddellijk verschuldigd.
Handgift
Een handgift is de fysieke overhandiging van een roerend goed (bijvoorbeeld juwelen of contant geld) van de schenker aan de begunstigde. Er is geen notariële akte vereist en er is geen schenkbelasting verschuldigd op het moment van de gift zelf.
Bankgift
Een bankgift is een overschrijving van geld van de rekening van de schenker naar die van de begunstigde. Net als bij de handgift is er geen notariële akte vereist en is er geen schenkbelasting verschuldigd op het moment van de overschrijving.
Verdachte periode: Bij een handgift of bankgift die niet geregistreerd is, geldt: als de schenker overlijdt binnen de 5 jaar na de schenking (in de drie gewesten sinds 2026), wordt het geschonken bedrag toegevoegd aan de belastbare grondslag van de nalatenschap. Er is dan erfbelasting verschuldigd op dat bedrag — doorgaans tegen hogere tarieven.
Tarieven schenkbelasting op roerende goederen
Voor geregistreerde schenkingen van roerende goederen geldt een forfaitair tarief op het totale bedrag. De tarieven variëren per gewest en verwantschap:
| Verwantschap | Vlaanderen | Brussel | Wallonië |
|---|---|---|---|
| Rechte lijn & partner | 3% | 3% | 3,3% |
| Broers & zussen | 7% | 7% | 5,5% |
| Andere personen | 7% | 7% | 7,7% |
Bron: Vlaanderen.be · FOD Financiën · Bijgewerkt februari 2026
Tarieven schenkbelasting op onroerende goederen
Voor schenkingen van onroerende goederen gelden progressieve tarieven die per gewest verschillen. De onderstaande tabellen geven de officiële tarieven voor 2026 per gewest.
Vlaanderen — Rechte lijn & partner
| Schijf | Tarief |
|---|---|
| 0 – € 150.000 | 3% |
| € 150.000 – € 250.000 | 9% |
| Meer dan € 250.000 | 27% |
Vlaanderen — Broers/zussen & andere personen
| Schijf | Tarief |
|---|---|
| 0 – € 150.000 | 10% |
| € 150.000 – € 250.000 | 20% |
| Meer dan € 250.000 | 40% |
Brussel — Rechte lijn & partner
| Schijf | Tarief |
|---|---|
| 0 – € 150.000 | 3% |
| € 150.000 – € 250.000 | 9% |
| € 250.000 – € 500.000 | 18% |
| Meer dan € 500.000 | 27% |
Brussel — Andere personen
| Schijf | Tarief |
|---|---|
| 0 – € 150.000 | 10% |
| € 150.000 – € 250.000 | 20% |
| Meer dan € 250.000 | 40% |
Wallonië — Rechte lijn & partner
| Schijf | Tarief |
|---|---|
| 0 – € 25.000 | 3% |
| € 25.000 – € 50.000 | 4% |
| € 50.000 – € 100.000 | 5% |
| € 100.000 – € 150.000 | 7% |
| € 150.000 – € 200.000 | 10% |
| Meer dan € 200.000 | 14% |
Wallonië — Broers & zussen
| Schijf | Tarief |
|---|---|
| 0 – € 25.000 | 5% |
| € 25.000 – € 75.000 | 10% |
| € 75.000 – € 175.000 | 20% |
| Meer dan € 175.000 | 30% |
Wallonië — Andere personen
| Schijf | Tarief |
|---|---|
| 0 – € 25.000 | 10% |
| € 25.000 – € 75.000 | 15% |
| Meer dan € 75.000 | 20% |
Bron: Wetboek der Registratie-, Hypotheek- en Griffierechten · Vlaamse Codex Fiscaliteit, art. 2.8.4.1.2 · Code wallon des droits de succession · Bijgewerkt februari 2026
Het progressievoorbehoud
Voor schenkingen van onroerende goederen voorziet de Belgische wetgeving een mechanisme dat het ‘progressievoorbehoud’ wordt genoemd. Wanneer een persoon meerdere schenkingen van onroerende goederen doet aan dezelfde begunstigde binnen een termijn van 3 jaar, worden de bedragen van de voorgaande schenkingen opgeteld bij de belastbare grondslag van de nieuwe schenking om de toepasselijke schijf te bepalen. Dit kan leiden tot een hoger tarief op de nieuwe schenking.
Dit mechanisme is ook van toepassing bij overlijden binnen de 3 jaar na een schenking van onroerende goederen: de waarde van de schenking wordt dan in rekening gebracht bij de bepaling van het toepasselijke tarief op de onroerende goederen van de nalatenschap.
Opgelet: Het progressievoorbehoud is uitsluitend van toepassing op schenkingen van onroerende goederen. Schenkingen van roerende goederen (forfaitair tarief) vallen buiten dit mechanisme.
Schenking van een familiale onderneming
In België bestaan er specifieke fiscale regelingen voor de schenking van familiale ondernemingen en familiale vennootschappen. In Vlaanderen kan de schenking van een familiale onderneming onder bepaalde voorwaarden vrijgesteld zijn van schenkbelasting (0%) of onderworpen zijn aan een verlaagd tarief van 3% of 7%.
De toegangsvoorwaarden tot deze regeling werden in 2026 gewijzigd, met name wat betreft onroerende goederen voor residentieel gebruik die door de vennootschap worden aangehouden. Deze regels zijn complex en vereisen professionele begeleiding.
Verschil tussen schenkbelasting en erfbelasting
Schenkbelasting en erfbelasting zijn twee afzonderlijke belastingen, hoewel beide betrekking hebben op de overdracht van vermogen. De voornaamste feitelijke verschillen zijn:
| Aspect | Schenking | Erfenis |
|---|---|---|
| Tijdstip | Bij leven van de schenker | Bij overlijden |
| Roerende goederen | Forfaitair tarief (3% tot 7,7%) | Progressief tarief (3% tot 80%) |
| Onroerende goederen | Progressief tarief (3% tot 40%) | Progressief tarief (3% tot 80%) |
| Notariële verplichting | Onroerend: ja. Roerend: optioneel | Aangifte nalatenschap verplicht |
| Bevoegd gewest | Fiscale woonplaats schenker (5 jaar) | Laatste woonplaats overledene |
Gebruik onze calculator om de schenk- en erfbelasting te simuleren
Schenkbelasting berekenen → · Erfbelasting berekenen →Erfbelasting per gewest vergelijken
Aangifte schenkbelasting: procedure en termijnen
De registratie van een schenking hangt af van het type schenking. Notariële schenkingen (verplicht voor onroerende goederen) worden automatisch geregistreerd door de notaris. Bij een handgift of bancaire schenking (roerende goederen) is registratie niet verplicht, maar kan vrijwillig gebeuren. Wie een schenking niet registreert, loopt het risico dat het geschonken bedrag bij de nalatenschap wordt gevoegd als de schenker binnen de verdachte periode van 5 jaar overlijdt. In dat geval zijn erfbelastingtarieven verschuldigd, die doorgaans hoger liggen dan de schenkbelasting.
Waar aangifte doen per gewest?
- Vlaanderen: Vlaamse Belastingdienst (Vlabel) — online via MyMinfin of via uw notaris
- Brussel: FOD Financiën — Bureau Rechtszekerheid
- Wallonië: Service public de Wallonie Fiscalité
Vereiste documenten
Bij een notariële schenking van onroerende goederen zijn de volgende documenten vereist: de notariële akte, een geldig identiteitsbewijs van alle partijen, en een schatting van de waarde van het geschonken goed. Voor roerende schenkingen die vrijwillig worden geregistreerd, volstaat doorgaans een bewijsdocument van de schenking (bijvoorbeeld een overschrijvingsbewijs of een aangetekende brief).
Termijnen
Voor notariële schenkingen van onroerende goederen moet de registratie plaatsvinden binnen 15 dagen na het verlijden van de akte. Bij vrijwillige registratie van roerende schenkingen (handgift, bankgift) is er geen wettelijke termijn, maar het is aan te raden om dit zo snel mogelijk te doen om rechtszekerheid te creëren.
Gevolgen bij niet-registratie
Laattijdige registratie van een notariële akte kan leiden tot nalatigheidsintresten. Bij niet-geregistreerde handgiften of bankgiften geldt de verdachte periode: als de schenker overlijdt binnen 5 jaar na de schenking, wordt het geschonken bedrag toegevoegd aan de belastbare nalatenschap en zijn erfbelastingtarieven van toepassing. Registratie van een roerende schenking (tegen het lagere forfaitaire tarief) kan dit risico uitsluiten.
Tip: Overweeg steeds de voor- en nadelen van registratie in uw specifieke situatie. Een notaris kan u informeren over de fiscale gevolgen van beide opties. Raadpleeg een notaris voor persoonlijk advies.
Schenkbelasting in Vlaanderen: specifieke regels 2026
Vlaanderen beheert de schenkbelasting via de Vlaamse Codex Fiscaliteit (VCF) en de Vlaamse Belastingdienst (VLABEL), niet de federale FOD Financiën. Dit heeft praktische gevolgen voor de aangifte, bezwaar en specifieke vrijstellingen die alleen in Vlaanderen bestaan.
Bevoegde dienst: VLABEL
In Vlaanderen verlopen alle schenkingsregistraties via VLABEL — online via MyMinfin.be of via uw notaris. Bij een geschil of bezwaar wendt u zich tot VLABEL (niet het federale Bureau Rechtszekerheid, dat bevoegd is voor Brussel en Wallonië). Registratie moet plaatsvinden binnen 15 dagen na het verlijden van een notariële akte.
Progressievoorbehoud onroerend goed (VCF art. 2.8.4.1.2)
In Vlaanderen worden opeenvolgende schenkingen van onroerende goederen tussen dezelfde partijen binnen 3 jaar samengeteld om de toepasselijke schijf te bepalen. Dit kan leiden tot hogere tarieven op een volgende schenking.
| Schenking | Bedrag | Cumulatief bedrag | Schenkbelasting (rechte lijn) |
|---|---|---|---|
| Eerste schenking (vandaag) | € 120.000 | € 120.000 | 3% × €120.000 = € 3.600 |
| Tweede schenking (2 jaar later) | € 100.000 | € 220.000 | 3% × €30.000 + 9% × €70.000 = € 7.200 |
Zonder progressievoorbehoud zou de tweede schenking 3% × €100.000 = €3.000 bedragen. Door de cumulering kost ze €7.200. Indicatief voorbeeld.
Vrijstelling familiale onderneming (VCF art. 2.8.6.0.1)
Vlaanderen kent een bijzondere regeling voor de schenking van familiale ondernemingen en familiale vennootschappen:
- Vrijstelling (0%): voor actieve familiale vennootschappen waarbij de schenker (of familie) minstens 50% van de aandelen houdt.
- Verlaagd tarief (3%): voor familiale vennootschappen die niet volledig zijn vrijgesteld.
- Gewijzigd in 2026: vastgoed voor residentieel gebruik dat door de vennootschap wordt aangehouden, is uitgesloten van de vrijstelling.
Opmerking: De familiale ondernemingsregeling stelt strenge voorwaarden aan participatie, activiteit en continuïteit na de schenking. Raadpleeg een notaris of fiscaal adviseur voor uw specifieke situatie. Deze informatie is uitsluitend indicatief.
Ontdek andere gidsen
De schenking beschermt bij leven. En daarna, wie beschermt wat er overblijft ?
✓ Online in 2 min · ✓ Geen medisch onderzoek · ✓ Maandelijks opzegbaar
Partnerlink · wij ontvangen een commissie als u zich inschrijft
📚 Verder lezen
Aanbevolen lectuur
Financiële beslissingen gaan verder dan cijfers
Morgan Housel legt in de wereldwijde bestseller The Psychology of Money uit hoe u emotionele valkuilen vermijdt. Een must-read voor iedereen die vermogen wil doorgeven.
Bekijk op Amazon →Affiliate link Amazon — commissie zonder meerkosten voor u