Geschreven door Skander Borgi · erfbelasting-calculator.be · Officiële tarieven 2026 · Bijgewerkt: april 2026
Notariskosten ≠ Erfbelasting
Veel mensen verwarren deze twee kosten. Erfbelasting is een gewestelijke belasting berekend op de waarde van de nalatenschap. Notariskosten zijn de professionele erelonen voor juridische akten. Deze gids behandelt uitsluitend de notariskosten. Bereken uw erfbelasting →
Wanneer is een notaris verplicht?
Een notaris inschakelen is niet altijd verplicht. Dit hangt af van de samenstelling van de nalatenschap:
- Eenvoudige nalatenschap (roerend goed): alleen bankrekeningen, alle erfgenamen meerderjarig en akkoord. Erfgenamen kunnen zelf de aangifte indienen. De notaris is facultatief.
- Nalatenschap met onroerend goed: een notariële verdelingsakte is verplicht voor de eigendomsoverdracht.
- Minderjarige of onbekwame erfgenaam: de notaris treedt verplicht op om de belangen te beschermen.
- Aanvaarding onder voorrecht van boedelbeschrijving: een notariële inventaris is vereist.
- Testament of legaat: de notaris opent en deponeert het testament, stelt de akte van erfrecht op.
Praktisch: Banken eisen bijna altijd een akte van erfrecht om tegoeden van de overledene vrij te geven (doorgaans boven 5.000 EUR). Zelfs bij een eenvoudige nalatenschap is deze akte in de praktijk vaak onvermijdelijk.
Wat omvatten de notariskosten?
De factuur van de notaris bestaat uit verschillende onderdelen:
| Akte of prestatie | Indicatief bedrag | Verplicht wanneer |
|---|---|---|
| Akte van erfrecht | 200 - 450 EUR | Bijna altijd gevraagd door banken |
| Boedelbeschrijving (inventaris) | 150 - 300 EUR/uur | Minderjarige erfgenaam, aanvaarding o.v.v. boedelbeschrijving |
| Aangifte nalatenschap | Inbegrepen of 200 - 600 EUR | Facultatief bij eenvoudige nalatenschap |
| Verdelingsakte onroerend goed | Degressief tarief (zie hieronder) | Onroerend goed in nalatenschap |
| Uitgeloopte kosten (opzoekingen, afschriften) | 150 - 500 EUR | Altijd |
| BTW (21%) | Op de erelonen | Altijd |
Indicatieve schattingen op basis van het Belgische notarieel tarief (KB van 16 december 1950, geïndexeerd). Werkelijke tarieven kunnen variëren.
Het tarief voor de verdelingsakte
De verdelingsakte (die onroerend goed formeel verdeelt onder de erfgenamen) valt onder een bij koninklijk besluit geregeld degressief tarief. De erelonen gelden per aandeel van elke erfgenaam:
| Waarde van het aandeel | Tarief ereloon |
|---|---|
| Tot 7.500 EUR | 4,56 % |
| 7.501 - 17.500 EUR | 2,85 % |
| 17.501 - 30.000 EUR | 2,28 % |
| 30.001 - 45.500 EUR | 1,71 % |
| 45.501 - 76.660 EUR | 1,14 % |
| Boven 76.660 EUR | 0,57 % |
Basisbarème (KB 16/12/1950, geïndexeerd). Hierop komen BTW 21% en registratierechten (per gewest verschillend). Bron: notaris.be.
Concrete voorbeelden
Voorbeeld 1: Eenvoudige nalatenschap (150.000 EUR)
2 erfgenamen (kinderen), alleen bankrekeningen en roerend goed. Geen onroerend goed.
Voorbeeld 2: Nalatenschap met woning (300.000 EUR)
2 erfgenamen (kinderen), woning aan 250.000 EUR + rekeningen aan 50.000 EUR. Verdelingsakte vereist.
Deze voorbeelden zijn indicatief. Uw notaris stelt een nauwkeurige offerte op op basis van uw werkelijke situatie.
Aanbevolen lectuur
Successieplanning voor beginners (Bart Chiau)
Successieplanning voor beginners legt alle planningsinstrumenten helder uit: van vruchtgebruik tot schenkingen, testamenten en de rol van de notaris. Praktische gids voor Belgische families.
Bekijk op Amazon →Affiliate link Amazon (zelfde prijs voor u)
Notariskosten vs erfbelasting: de twee kosten van een nalatenschap
Vergelijking voor een typische nalatenschap (woning 300.000 EUR, 2 kinderen, Vlaanderen):
| Post | Geschat bedrag | Begunstigde |
|---|---|---|
| Erfbelasting (belasting) | ~19.500 EUR per kind | Vlaams Gewest |
| Notariskosten (erelonen) | ~5.000 - 6.500 EUR totaal | Notaris |
| Totale geraamde kost | ~44.000 - 45.500 EUR |
Erfbelasting vormt doorgaans het grootste deel van de kost. Notariskosten zijn, hoewel niet verwaarloosbaar, proportioneel beperkter. Bereken uw erfbelasting →
Levensverzekering: beide kosten verlagen
Goed gestructureerd kan een levensverzekering zowel de erfbelasting als de notariskosten verlagen. Het overlijdenskapitaal dat rechtstreeks aan de aangewezen begunstigden wordt uitbetaald, valt buiten de nalatenschap en is dus niet belastbaar als successie. Dit verlaagt ook de waarde waarop de notariskosten voor de verdeling worden berekend.
Bescherm uw naasten en optimaliseer uw nalatenschap
Feather biedt levensverzekeringen voor inwoners en expats in België. Offerte in 2 minuten, zonder verplichting.
Partnerlink · wij ontvangen een commissie als u zich inschrijft
Bereken de erfbelasting voor uw situatie (los van de notariskosten).
Gratis berekenen in 60 seconden →Een notaris vinden en een offerte aanvragen
Een notaris is een openbaar ambtenaar benoemd door de Koning. Het basisbarème is geregeld, maar vrije honoraria (advies, consultaties) kunnen variëren. Enkele aanbevelingen:
- Zoek een notaris via de officiële databank: notaris.be/notaris-zoeken
- Vraag altijd een geraamde offerte voordat u het dossier toevertrouwt
- Meerdere erfgenamen kunnen één notaris mandateren om kosten te drukken
- Voor grensoverschrijdende nalatenschappen (expats, goederen in het buitenland): controleer de internationale bevoegdheid van de notaris
Andere gidsen ontdekken
Veelgestelde vragen
Niet altijd. Voor een eenvoudige nalatenschap (alleen bankrekeningen, alle erfgenamen meerderjarig en akkoord) kunnen erfgenamen zelf de aangifte indienen. Als de nalatenschap onroerend goed bevat, minderjarige erfgenamen heeft, of wanneer een formele verdeling nodig is, is een notaris verplicht of sterk aanbevolen. In de praktijk eisen banken bijna altijd een akte van erfrecht om rekeningen te deblokkeren.
Als indicatie: eenvoudige nalatenschap (alleen roerend goed) 500 tot 2.000 EUR; nalatenschap met onroerend goed 3.000 tot 7.000 EUR. Het Belgisch notarieel tarief is degressief en geregeld bij koninklijk besluit. Deze schattingen zijn exclusief erfbelasting (een apart gewestelijk tarief) en registratierechten. Vraag een offerte aan uw notaris voor een nauwkeurig bedrag.
Het basisbarème is vastgelegd bij koninklijk besluit. Voor grote verdelingsakte (aandelen boven 125.000 EUR) kan een wettelijke korting van 30% worden toegepast. Sommige uitgeloopte kosten kunnen per notaris verschillen. Vraag altijd een gedetailleerde offerte vooraf.
Het zijn twee totaal verschillende kosten. Erfbelasting is een gewestelijke belasting berekend op de waarde van de nalatenschap. Notariskosten zijn de professionele erelonen voor juridische akten. Voor een woning van 300.000 EUR met 2 kinderen in Vlaanderen bedraagt de erfbelasting circa 39.000 EUR totaal, tegenover 5.000 tot 6.500 EUR notariskosten. Bereken uw erfbelasting →
Een notaris is typisch nodig voor: (1) de akte van erfrecht (banken eisen dit bijna altijd) ; (2) boedelbeschrijving bij minderjarige erfgenamen of aanvaarding o.v.v. boedelbeschrijving ; (3) de aangifte nalatenschap (erfgenamen mogen dit zelf doen voor eenvoudige nalatenschappen) ; (4) de verdelingsakte als de nalatenschap onroerend goed bevat.
- Notaris.be - Notarisdatabank België
- FOD Financiën - Nalatenschap en registratierechten
- Koninklijk Besluit van 16 december 1950 betreffende het tarief van de notarisrechten en erelonen (basisbarème notariaat)
- Vlaamse Codex Fiscaliteit (VCF) - erfbelasting- en schenkbelastingtarieven 2026
- Wetboek van Successierechten - tarieven Brussel en Wallonië 2026
- Bronnen geraadpleegd in april 2026